Saint-Etienne: van industrie naar design

Wat willen we zien als we op reis gaan? Hippe regio's, de nieuwste culinaire trends, verwonderlijke natuur, erfgoed en meer. In Saint-Étienne, een stad in de regio Auvergne-Rhône-Alpen kan je dit allemaal vinden. Daarnaast heeft de stad zijn industriële verleden gebruikt om als enige Franse stad te horen bij het Creative Cities Network van de Unesco.

Industrie in Saint-Étienne

Tot een paar jaar geleden was deze stad, 60 km van Lyon gelegen, de hoofdstad van het departement Loire, en een heel belangrijke mijn- (kolen en metaal) en industriestad, met name gericht op de fabricage van wapens, fietsen, stoffen en riemen voor heel Europa. Je eerste stop moet dan ook het Musée d'Art et d'Industrie zijn. Het bevindt zich in het hart van de stad, en er worden verschillende collecties van deze producten in de loop van de geschiedenis van Saint-Étienne gepresenteerd. In dit museum vinden ook tijdelijke tentoonstellingen, activiteiten en workshops plaats – voor elk wat wils.

Sommige fabrieken zijn vandaag de dag nog steeds actief en andere zijn veranderd en hebben ruimte gemaakt voor nieuwe creaties. Tegenwoordig zijn er ruim vijftig plaatselijke bedrijven die vooraanstaand zijn in hun branche, zoals pedalen voor fietsen die onder andere aan de Tour de France worden geleverd, spenen voor zuigflessen en gordijnen die belangrijke plekken zoals het Witte Huis in Washington in de Verenigde Staten sieren.

Locatie: 2 Pl. Louis Comte

Stad van kunst en geschiedenis

Loop na je bezoek aan het Musée d'Industrie verder door het historische centrum van de hoofdstad van de Loire. In het jaar 2000 kreeg Saint-Étienne de titel 'Ville d'art et d'histoire' van het ministerie voor Cultuur als erkenning van zijn erfgoed, van relieken uit de oudheid tot twintigste-eeuwse architectuur. Je kunt de Droguerie de la Tour, de Bourse du Travail, de Mairie, de Préfecture, de Opéra, de kerken, herenhuizen, pleinen en de oudste spoorbrug van het vasteland van Europa, een historisch monument, bekijken.

Om je route nog handiger te maken, kan je logeren in het City Loft Hotel, een historisch gebouw, gevestigd in de beroemdste en levendigste winkelstraat van Saint-Étienne, dat intern volledig verbouwd is tot appartementen (de straat heeft verschillende namen, afhankelijk van waar je bent en tram 1 rijdt er van noord naar zuid helemaal doorheen). Eromheen liggen prettige voetgangerszones en terrasjes.

Locatie: Historisch centrum van Saint-Étienne

Stad van design

Nu zien we wat de kracht van deze Franse stad is, want het is een levend voorbeeld van hoe elke plek in de wereld een tweede kans kan krijgen. Na bijna dertig jaar van industrieel verval kijkt Saint-Étienne optimistisch naar de toekomst en is het een toonaangevende stad geworden op het gebied van design.

De 'Cité du Design' neemt steeds meer vorm aan, een enorme ruimte van enkele hectares, gebouwen en industriële panden waar vroeger de Nationale Wapenfabriek gehuisvest was. Oude en nieuwe gebouwen staan hier naast elkaar, onder het motto 'minder rook en meer cultuur'.
De Cité du Design is één van de meest iconische 'wijken' van Saint-Étienne: de wijk is niet alleen gepland om ruimte te bieden aan artistieke expressie, maar om de hele gemeenschap erbij te betrekken. Zo bevat hij een school voor de allerjongsten, en ruimte voor startups, en momenteel wordt er een middelbare school gebouwd. Je kunt ook eten in La Fabuleuse Cantine en genieten van verse lokale producten, met veel fantasie bereid.

In de oude fabriek kan je elk aspect van design bestuderen, zowel op het gebied van architectuur en techniek als op stedelijk en interieurgebied, iets wat UNESCO erkende toen het benoemd werd tot eerste 'ville de design' van Frankrijk in 2010.

In de omgeving kan je enkele monumentale gebouwen zien, zoals het Geoffroy-Guichard stadion, de Fil, de Zénith en de Comédie en in andere gebieden vind je het Puits Couriot Musée de la Mine, bioscoop Le Camion Rouge, cultureel centrum Amicale Laïque Chapelon, kantoorgebouw Îlot Grüner en het Musée d'art contemporain. Het is de moeite waard om je route zo te plannen dat je er zoveel mogelijk van kunt zien.

Locatie: historisch centrum van Saint-Étienne

Internationale Designbiënniale

Dankzij het initiatief dat leidde tot de Cité du Design en de organisatie van de Internationale Designbiënnale heeft Saint-Étienne design omarmd als een middel voor stadsvernieuwing en economische ontwikkeling. Kleine en middelgrote lokale bedrijven en maatschappelijke organisaties in het algemeen nemen actief deel aan de Biënnale die elk jaar meer dan 200.000 bezoekers trekt, om de levenskwaliteit van de omgeving te vernieuwen en te verbeteren, rekening houdend met duurzaamheid en solidariteit.

Straten, pleinen, parken en groene ruimtes (vooral de Place Jean Jaurès, Place de la gare Chateaucreux, de Jardin des Plantes, het Parc d’Europe, het Parc Montaud en het Parc de la Perrotière) staan vol beeldhouwwerken, kunstwerken en straatmeubilair die elke twee jaar vervangen worden op basis van een stemming door de plaatselijke bevolking. Voorbeelden zijn de bankjes en de speelplaatsen voor kinderen. Deelnemende winkels en restaurants kunnen ook een aanbeveling krijgen, zoals Le Verre Galant die recentelijk een prijs won voor zijn inrichting en huisgemaakte eten.

Locatie: 6 Rue François Gillet

Alles gaat beter op een volle maag

Saint-Étienne en de omgeving hebben een grote culinaire traditie. Als je graag lekker eet, zullen de gastronomie en de keuken van dit deel van Frankrijk een geweldig onderdeel van je reis zijn.

Je kunt genieten van een brede selectie aan kwaliteitskazen zoals de Fourme de Montbrison, de Fourme d’Ambert of de Fourme d’Yssingeau. Er zijn ook producten uit de rivier, want de Gorges de la Loire liggen op slechts 15 kilometer afstand, producten van het land zoals waterkers, veldsla en aardappelen, en allerlei varkensvlees- en kipproducten. Vergeet niet de Rapée (een aardappeltaart), bugnes (een soort donut) en de verrukkelijke Weiss-chocola te proeven.

We raden La Pampille aan voor de lunch en Un Eléphant dans un Jeu de Quille voor het diner. Twee centraal gelegen restaurants met veel charme en uitstekende producten uit dit Franse departement.

Locatie: La Pampille (10 Rue Denis Escoffier) en Un Eléphant dans un jeu de quille (16 Rue Léon Nautin)

Le Corbusier in Firminy

Iets anders dat je zeker moet bekijken tijdens je verblijf in Saint-Étienne is Firminy, een forenzenplaatsje op tien kilometer afstand, om het werk van Le Corbusier te zien, een internationaal beroemde architect die wordt beschouwd als één van de oprichters van de moderne architectuur. Adembenemend!

De enclave van de meester van de architectuur begint met een blok flats uit de jaren 1960, met 414 appartementen over 20 verdiepingen die hij 'straten' noemde. Er woonden ruim duizend gezinnen in en sommige wonen er nog steeds. Het laatste niveau was bestemd voor de school en ontspanning voor de buurt. Alles was met zorg bedacht (licht, afmetingen, positie, kleuren, ramen, slaapkamers, gemeenschappelijke ruimtes, enz.) voor het gemak, de efficiëntie en het comfort van de bewoners.

Dit gebouw is het laatste van slechts vijf dergelijke constructies op de wereld: de andere bevinden zich in Marseille, Nantes Rezé, Briey-en-Foret en Berlijn.

De volgende bestemming moet het Maison de la Culture zijn, het centrum van de wijk Firminy Verde - de naam van het district - voor ontspanning, muziek en theater. Het doet ook dienst als informatiecentrum waar je meer te weten kunt komen over de filosofie van de beroemde twintigste-eeuwse architect. Werp dan een blik op het sportstadium en het zwembad om te eindigen bij de kerk van Saint-Pierre. Dit kerkgebouw heeft een vierkante basis die overgaat in een afgeplatte kegel van 33 meter hoog, met klassieke elementen van Le Corbusier zoals de drie 'lichtkanonnen' op de richel.

Locatie: Boulevard Périphérique du Stade, Firminy

SAINT-ETIENNE