Lorraine: Verdun, epicentrum van de slagvelden bij 3 grenzen in de Lorraine

  • © Atout France/PHOVOIR

  • © Atout France/PHOVOIR

  • © Atout France/PHOVOIR

Lorraine: Verdun, epicentrum van de slagvelden bij 3 grenzen in de Lorraine Lorraine fr


Verdun is de wereldhoofdstad van de Eerste Wereldoorlog en hét symbool van hevige slagvelden in de Lorraine ten tijde van de gehele oorlog. Van augustus 1914 tot en met november 1918 vloeide er bloed op het grondgebied van de Lorraine en vielen er honderdduizenden doden.

Vanaf het Vogezenmassief, het enige bergachtige grensgebied van Frankrijk, tot Verdun, via ingelijfd Metz en via Nancy (dat Frans is gebleven), ziet men in de Lorraine sporen van de Eerste Wereldoorlog. Dit getroffen gebied vormt vandaag de dag een uitzonderlijk landschap van beschermde plekken en overblijfselen; getuigenissen van de veldslagen die er hebben plaatsgevonden.


Het begin van de oorlog

De oorlog vindt wereldwijd plaats, en is opvallend aanwezig in de Lorraine. Dit komt door haar geografische ligging en de inlijving van Metz en la Moselle, Duitse gebieden van 1870 tot en met 1918, volgend op de Frans-Pruisische oorlog. 
Voordat de bloedige gevechten van Verdun plaatsvinden, zijn er vanaf 1914 veel gevechten tussen Fransen en Duitsers in het Vogezenmassief en in de omgeving van Nancy. De Bataille du Grand Couronné bestaat onder andere uit gevechten in Lunéville en Léomont, niet ver van Nancy. Na 8 keer van kamp te veranderen in één nacht, houden de Fransen de controle over la Colline, en hebben zo hun 1e overwinning in de Eerste Wereldoorlog.
De Grand Couronné en specifiek het Forêt du Bois-le-Prêtre, is de plek van zulke heftige gevechten dat de Duitsers het bos de naam geven « Bois des Veuves » (Weduwenbos) en de Fransen (vanwege hun felheid) « Loups du Bois-le-Prêtre » (Wolven van het Priesterbos).


Verdun - Meuse, gebied van geschiedenis

Vanaf september 1914 proberen de Duitsers Verdun te omcirkelen en maken een belangrijke stap voorwaarts in de Franse linies. Daarom wordt het Saillant de Saint Mihiel genoemd, dat zich uitstrekt van de Eparges tot Pont-à-Mousson, langs Saint Mihiel.
De Crête des Eparges heeft sporen van de vreselijke gevechten van 1915. Dit gebied omvat de Tranchée de la Calonne, de ontmoetingsplek voor gemobiliseerde schrijvers zoals Jean Giono en Alain Fournier.
 
Verdun is zijn lijfspreuk waardig gebleven « On ne passe pas » (men komt er niet door) tijdens de gevechten van 1916. 300 dagen en 300 nachten van gevechten zonder pauze, 300.000 doden en verdwenen manschappen, 400.000 gewonde Fransen en Duitsers, 9 van de kaart geveegde dorpjes... maken hiervan het meest dodelijke gevecht uit de geschiedenis. 17 naties hebben eer betoond aan Verdun na de oorlog en de stad de meest hoge onderscheiding verleend door haar de naam te geven « Capitale de la Grande Guerre » (Hoofdstad van de Wereldoorlog).

De slagvelden van Verdun bevatten een uniek werelderfgoed door haar authenticiteit en de rijkheid van de overblijfselen en landschappen. Bijvoorbeeld Fort de Douaumont, belangrijk fort van de verstevigde omheining die de stad Verdun beschermde. Of Fort de Vaux, symbool van heldenmoed van de Poilu de Verdun (de Soldaten van Verdun).             

De Citadelle souterraine de Verdun is een ware stad onder de grond, gemaakt om er 2000 mannen onder te brengen en hen daar te laten leven. Deze ‘stad’ heeft een hoofdrol gespeeld tijdens de slag van 1916. In november 1920 is er een onbekende soldaat aangewezen om te rusten onder de Arc de Triomphe in Parijs.

In Argonne, centrum van de loopgravenoorlog, is de Butte de Vauquois het beste voorbeeld  van de inrichting van ‘leef souterreinen’. De waarde en het onderhoud van deze plek maken er 1 van de grootste bezienswaardigheden van de Lorraine van. De Duitsers bouwen er de « Kaiser Tunnel », voorzien van generatoraggregaten en een veldhospitaal.

De « Voie Sacrée » is een symbolische plek van de Franse achterlinie van de Eerste Wereldoorlog. Het is een historische strategische route die Bar le Duc met Verdun verbindt. Door de logistiek is het een zeer belangrijke verkeersader van la place de Verdun. Na de oorlog is zij ‘Voie Sacrée’ gedoopt door de schrijver Maurice Barrès. Tijdens de Eerste Wereldoorlog passeerde er elke 13 seconden gemiddeld 1 voertuig over deze weg.
Van de Duitse kant heeft de achterlinie bijvoorbeeld de Batterie de Duzey waar zich « La Grosse Bertha » bevindt, een scheepskanon van 20 ton met een lange reikwijdte die granaten schiet van 380 mm. Ook is er het Camp Marguerre, plaats waar Duitse soldaten konden rusten en ook bedoeld voor opslag en de fabricatie van beton.


Laten leven van de herinnering

Er bestaan vele kerkhoven en andere plekken die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog in de Lorraine. Het Centre Mondial de la Paix, des Libertés et des Droits de l’Homme, gevestigd in een prestigieus bisschoppelijk paleis in Verdun, symboliseert de Frans-Duitse verzoening, de drijfkracht van de Europese opbouw.

Refererend aan de ontmoeting tussen De Gaulle - Adenauer in 1958, heeft de handdruk van Kohl – Mitterrand in 1984 de toenadering tussen Frankrijk en Duitsland bekrachtigd, de 2 pijlers van de Europese Unie. Het Centrum presenteert een rijk programma aan tijdelijke exposities met artistiek en/of historisch karakter, ter aanvulling van een bezoek aan de slagvelden.

Het Monument à la Victoire et aux Soldats de Verdun houdt elk jaar een ceremonie in het kader van de herdenkingen van de Armistice (Wapenstilstand) en de Choix du Soldat Inconnu (keuze van de onbekende soldaat). Op de strijdvelden doet het Mémorial de Verdun, gemaakt in 1967 onder bescherming van oud-strijder Maurice Genevoix, de geschiedenis herleven van de beroemdste strijd van de Eerste Wereldoorlog. De plek heropent in november 2015 na belangrijk renovatiewerk.
In de nabijheid worden de niet-geïdentificeerde overblijfselen van 130 000 Franse en Duitse soldaten bewaard te midden van het Ossuaire de Douaumont om zo de herinnering aan hen te bewaren.

De Tranchée des Baïonnettes, monument gemaakt door een Amerikaanse weldoener, is geïnspireerd door de legende over Franse soldaten die staand in hun loopgraaf begraven zijn door heftige bombardementen.

Ter herinnering aan de Amerikaanse betrokkenheid in de Eerste Wereldoorlog, heeft de US in 1932 het Monument Américain de la Butte de Montsec opgericht. Dit monument herdenkt het offensief van het 1e Amerikaanse leger in september 1918 dat strijd heeft geleverd tot en met november 1918. De butte de Montsec heeft een magnifiek panorama over het Lac de Madine en de Côtes de Meuse.

Het Cimetière militaire américain de Romagne sous Montfaucon is met zijn 14 246 kruizen de grootste Amerikaanse necropool van Europa. De Amerikaanse soldaten die tijdens de bevrijdingsgevechten gevallen zijn in de sector Meuse-Argonne, rusten er. De Tour Américaine van Montfaucon in Argonne is opgericht door de Commission des monuments de guerre américains, ter herinnering aan de 28 000 Amerikanen die hebben gevochten voor de herovering van de colline de Montfaucon op 26 en 27 september 1918. Het is de grootste veldslag in de Amerikaanse geschiedenis uit die periode.